Aşırı İşlenmiş Gıdaların Faydaları: Diyetisyen Ro Huntriss İle Sohbet

Aşırı işlenmiş gıdalar, genellikle pek sevilmez ancak bazıları aslında faydalı olabilir mi?

İngiltere’de insanların enerjilerinin %50’sinden fazlasını ultra işlenmiş gıdalardan aldığı belirtiliyor. Bu gıdalar arasında endüstriyel düzeyde üretilen kahvaltılık gevrekler, soslar, fırınlanmış ürünler ve hazır yemekler bulunmaktadır. Gizli şeker, tuz ve yağ içerebilecekleri için bu tür yiyeceklerin düzenli tüketiminin obezite ve erken ölümle ilişkilendirilebildiği belirtilmektedir.

Fakat, bazı ultra işlenmiş gıdaların faydalı olabileceği düşünülmekte midir? Bu sorunun cevabını merak edenler için diyetisyen ve beslenme uzmanı Ro Huntriss ile konuştuk.

Ultra İşlenmiş Gıdalar Nelerdir?

Huntriss’a göre, “Çoğu gıda bir şekilde işlenir, örneğin saklamak için” ancak ‘ultra işlenmiş’ terimi, genellikle bilmediğimiz uzun bir içerik listesi olan yiyecekler için kullanılır. Tatlandırıcılar, renklendiriciler, stabilizatörler ve koruyucular gibi gıda bazlı malzemeler sıklıkla bu tür gıdalarda bulunmaktadır. Sonuç olarak, bu gıdaların elde edilmesi için birçok işlem gerekebilir. Örnek olarak dondurma, gazlı içecekler, sosisler ve fırında patates pişirme işlemleri gösterilebilir.

Cipsler, bisküviler ve kekler genellikle sağlıklı olarak nitelendirilmez. Ancak, konserve fasulye, paketlenmiş tam buğdaylı ekmek gibi bazı ultra işlenmiş gıdalar da sağlığa faydalı olabilirler.

Faydalı Ultra İşlenmiş Gıdalar

Huntriss, “Her türlü gıdada olduğu gibi, ölçülü tüketim önemlidir. Bazı ultra işlenmiş gıdaların, genel olarak sağlıklı ve dengeli bir beslenmeye eklenebileceğini belirtiyor. Huntriss, sağlığa yararlı olabilecek ultra işlenmiş gıdalardan bazılarını şu şekilde sıralıyor:

• Ek şeker katılmamış, tam tahıllı kahvaltılık gevrekler: B vitamini, kalsiyum, demir gibi vitaminler ve minerallerle güçlendirilmiştir. Tavsiye edilen günlük dozunuza ulaşmanıza yardımcı olabilir, ayrıca kalp ve damar sağlığına, normal bağırsak fonksiyonuna ve kandaki glukoz seviyesinin düzenlenmesine katkıda bulunabilir.
• Konserve fasulye: Sebze proteini ve lif açısından zengin olabilir ve günde beş kez tüketilmesi gereken sebzelerden biri olabilir. Aynı zamanda demir, çinko ve B vitamini içerebilir.
• Paketlenmiş tam buğdaylı dilimli ekmek: Lifler, proteinler, B vitaminleri, antioksidanlar, kalsiyum ve demir içerebilir. Günde 30 gram lif tüketme hedefinize yardımcı olabilir.
• Tatlandırılmamış soya ya da bitki bazlı içecekler: Kalsiyum, B vitaminleri, iyot ve D vitamini gibi vitamin ve minerallerle güçlendirilmiş versiyonları seçerseniz, kemik sağlığınızı destekleyebilir.

Etiketlerde Nelere Dikkat Etmeliyiz?

Huntriss’a göre, bazı ultra işlenmiş gıdalar yüksek enerji yoğunluğuna sahip, ek şeker, tuz ve doymuş yağ açısından zengin olabilir, lif içeriği ise düşük olabilir. Bu tür gıdaların aşırı tüketiminin önerilmediği belirtilmektedir. Yapılan araştırmalar, ultra işlenmiş gıdaların obezite, kalp ve damar hastalıkları ile kanser arasında doğrudan bir ilişki bulduğunu göstermektedir.

Diğer Gıdalar Hakkında

Ultra işlenmiş olarak nitelendirilmeyen diğer gıdalardan tamamen uzak durmanın gerekli olmadığını belirten Huntriss, “Ara sıra ultra işlenmiş gıdaların tüketilmesinde herhangi bir sağlık riski bulunmamaktadır. Beslenmenin temel kuralı, dengeli bir şekilde beslenmektir. Sağlıklı beslenme, doğru ölçüde ultra işlenmiş gıdaların yanı sıra diğer besinleri de içermelidir.”

Huntriss, sağlıklı beslenme alışkanlıklarının teşvik edilmesi gerektiğini belirtiyor ve insanların sağlıklı seçeneklere daha fazla erişebilmesi için süpermarketlerin politikalarının gözden geçirilmesi gerektiğini vurguluyor.

Huntriss tarafından sağlıklı bir beslenme için önerilen bazı gıdalar şunlardır: