Anayasa Mahkemesi’nden Sağlık Çalışanlarına Nöbet Ücretinde Önemli Karar: Kota Kaldırıldı, Sınırsız Çalışma Korkusu Artıyor

Resmi Gazete’nin 10 Mart 2026 tarihli sayısında yayımlanan Anayasa Mahkemesi kararı, sağlık çalışanlarının uzun zamandır çözüm bekleyen sorunlarından biri olan nöbet ücreti kotasını iptal etti. Mahkeme, çalışanların fiilen yerine getirdiği nöbetlerin belirli bir saat sınırını aşan kısımlarının ücretlendirilmemesini öngören yasal düzenlemenin Anayasa’ya aykırı olduğuna karar verdi. Bu gelişme, yıllardır 130 saati aşan mesailerinin karşılığını alamayan sağlık emekçileri için büyük bir ekonomik kazanım anlamı taşırken, aynı zamanda “sınırsız nöbet” uygulaması riskini de gündeme getirdi.

Çanakkale’den Yükselen Hukuk Mücadelesi
Nöbet ücretindeki düzenlemenin iptali, Çanakkale 2. İdare Mahkemesi’nin kritik bir itirazıyla sürecin hızlanmasına yol açtı. Yerel mahkeme, sağlık çalışanlarının nöbet ücretinin ödenmemesinin temel anayasal hakları ihlal edebileceği düşüncesiyle dosyayı Yüksek Mahkeme’ye göndermişti. İtirazın merkezinde ise 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun ek 33. maddesinin üçüncü cümlesi bulunuyordu. Anayasa Mahkemesi, 26 Kasım 2025 tarihinde aldığı kararında bu sınırlayıcı düzenlemeyi iptal etti.

İptal Edilen Düzenlemenin Detayları
Yüksek Mahkeme’nin yürürlükten kaldırdığı yasa maddesi, sağlık çalışanları için zorlayıcı nöbet sürelerine finansal bir üst sınır koyuyordu. Eski sistemde, devletin ödeme yapmayı reddettiği sınırlar şu şekildeydi:

📌 Aile Sağlığı Merkezleri (ASM) ve Toplum Sağlığı Merkezlerinde (TSM) görevli personel için aylık 60 saat,
📌 Yataklı tedavi kurumları, acil servisler, 112 acil sağlık hizmetleri ve diğer tüm birimlerde aylık en fazla 130 saat.

Belirtilen limitlerin aşılması durumunda, sağlık personeli ek süreler için ücret alamıyordu. Bu uygulama, sağlık sisteminde “ücretsiz mesai” kavramını yaygınlaştırmıştı.

Anayasa Mahkemesi: Karşılıksız Nöbet Zorla Çalıştırmaktır
Anayasa Mahkemesi, iptal gerekçesinde çalışma hayatının temel prensiplerinden birine vurgu yaptı. Kesintisiz kamu hizmetlerinin aksamaması için nöbet tutulmasının doğal bir idari işlem olduğu kabul edilirken, harcanan emeğin karşılıksız bırakılamayacağı belirtildi. Sınırı aşan çalışmalar için ücret ödenmemesi, sağlık emekçilerinin üzerinde orantısız bir yük oluşturduğunu ifade eden Yüksek Mahkeme, çalışanların dinlenme ve emeğinin karşılığını alma haklarının ihlal edildiğine karar verdi. Bu uygulamanın Anayasa’nın 18. maddesinde güvence altına alınan “zorla çalıştırma yasağına” aykırı olduğu açıkça tescillendi.

Kararın İki Yüzü: Emeğin Karşılığı mı, Sınırsız Çalışma mı?
Resmi Gazete’de yayımlanan bu karar, sağlık alanında birbirine zıt iki etki yaratma potansiyeli taşımaktadır. Bir yandan, yıllardır 130 saatin üzerinde nöbet tutan hekimler ve hemşireler için büyük bir mali kazanç sağlarken, diğer yandan sağlık yöneticilerinin, “ücret ödeyemediğimiz için nöbet yazamıyoruz” bahanesinin ortadan kalkmasıyla birlikte, yoğun hastanelerde çalışanlara daha fazla nöbet yazma olasılığı doğdu. Bu durum, çalışanların fiziksel dayanıklılığını zorlayacak şekilde sınırsız nöbet uygulamalarına kapı aralamaktadır.

Kaynak: Sağlıkhaberi.net

Yorum: Emeğin Hakkı Teslim Edildi Ancak Dinlenme Hakkı Tehlikede